Landbouwnetwerk Salentein en Boer aan het Roer organiseren op donderdag 23 april om 11.00 uur een webinar voor erfbetreders in de Foodvalley regio met als thema ‘Hoe werken we in regionale initiatieven samen aan een vitaal agrarisch ondernemerschap in de Foodvalley regio?’ U bent van harte welkom om deel te nemen aan het webinar.

Wij vinden het belangrijk om u, als erfbetreder, hierover te informeren en ook met u te bespreken welke rol van betekenis u hierin zou kunnen vervullen. We hebben elkaar tenslotte hard nodig om de boer te helpen. Tijdens het webinar kunt u ook vragen stellen over de gepresenteerde initiatieven.

Initiatieven om de boer te helpen
Landbouwnetwerk Salentein werkt samen met partijen aan een toekomstbestendig, vitaal agrarisch ondernemerschap in de Foodvalley regio. Voor een van de zes thema’s van het landbouwnetwerk, Ondernemersbegeleiding, worden o.a. keukentafelgesprekken gevoerd bij de boer. Daarnaast is het landbouwspoor binnen de Regio Deal Foodvalley van start gegaan onder de noemer Boer aan het Roer. Hierbinnen wordt ook gewerkt aan de toekomst van de landbouwsector. Oftewel, er zijn meerdere initiatieven die het agrarische bedrijf verder kunnen helpen.

Aanmelden
Meld u aan via het aanmeldingsfomulier. Uiterlijk twee dagen voor het webinar ontvangt u per email een link waarmee u kunt deelnemen. Vanaf een kwartier voor aanvang kunt u op 23 april inschakelen.

Heeft u nu al vragen of ideeën? Deze kunt u doorgeven via het aanmeldformulier of via info@landbouwnetwerksalentein.nl

Aanmeldingsformulier webinar erfbetreders 23 april 2020

Op woensdag 8 april 2020 overhandigt rasverteller en wandelfanaat Fokko Bosker zijn nieuwste wandelgids Het Vallei en Eempad aan directeur Gastvrije Randmeren Rita Braam in de polder Arkemheen ten noorden van Amersfoort.

De prachtige Gelderse Vallei en de open Eempolders
In Het Vallei en Eempad trekt Fokko Boster zijn stoute loopschoenen weer aan, en is dit keer op ontdekkingstocht in het midden van het land. In de prachtige Gelderse Vallei en de open Eempolders raakte hij bevangen door het wonderschone landschap; het kostte dan ook geen moeite om schitterende wandelingen te beschrijven met veel informatie over natuur en cultuur.

Het landschap van de Gelderse Vallei en het Eemdal lijkt geschapen voor de langzame tred van de wandelaar: het levert een dwarsdoorsnede op van al het schoons dat Nederland de voetreiziger te bieden heeft. De beboste flanken van Veluwe en Utrechtse Heuvelrug met hun hoogten, de stroomdalen, de weiden, monumentale steden en dorpen, het coulisselandschap, moerassen, landgoederen en heide en zandverstuivingen.

Amersfoort, de Stad der Wonderen, fungeert als schakel tussen de glooiende heuvels en het vlakke polderland met zijn weidse vergezichten. Het Nationaal Landschap Arkemheen-Eemland en de stuwwallen delen een gezamenlijke ontstaansgeschiedenis. Het Vallei en Eempad knoopt al deze parels aan elkaar via 400 kilometer onverharde paden, landwegen en lanen.

Het boekje is tot stand gekomen met een bijdrage van het Streekfonds Nationaal Landschap Arkemheen-Eemland en een bijdrage van de provincie Utrecht. Het is verkrijgbaar via de boekhandel en via www.noordboek.nl.

Het Vallei- en Eempad, door de Gelderse Vallei naar de monding van de Eem, Fokko Bosker
ISBN 978 90 5615 625 1
240 pagina’s
verkoopprijs € 19,90

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden stelt de subsidieregeling ‘Regionaal partnerschap voor water en bodem’ weer open per 2 april 2020.

Agrariërs die de waterkwaliteit verbeteren of de bodemdaling remmen, kunnen vanaf die datum een aanvraag indienen bij het waterschap. De regeling is bedoeld om boeren handvatten te bieden, om samen met het waterschap te werken aan duurzaam agrarisch waterbeheer. De afgelopen twee jaar konden boeren ook al een beroep doen op de regeling.

Er is € 100.000,- beschikbaar voor maatregelen die de bodemdaling in het veenweidegebied remmen. Voor waterkwaliteitsmaatregelen is een bedrag van € 210.000 beschikbaar, inclusief € 100.000,- van de provincie Utrecht. Evenals het afgelopen jaar reserveert het waterschap tijdelijke een bedrag van € 70.000,- voor aanvragen uit het gebied van het agrarisch collectief ‘Utrecht-Oost’. Zo stimuleren we een goede verspreiding van waterkwaliteitsaanvragen over het werkgebied. Deze reservering vervalt vier maanden na de openstelling. Het geld blijft dan wel beschikbaar voor de rest van het gebied.

Evaluatie openstelling 2019
Meer boeren hebben in 2019 gebruik gemaakt van de regeling, in vergelijking met het jaar daarvoor. Zo is het aantal genomen maatregelen meer dan verdubbeld in 2019 (van 40 naar 108 maatregelen). Dit komt door aanpassingen aan de regeling, die na evaluatie van de eerste subsidieronde naar voren kwamen. Zo zijn bijvoorbeeld de maximale subsidiebedragen van drinkbakken en veegmachines naar beneden bijgesteld. Het reserveren van budget voor Utrecht-Oost heeft daarnaast voor een betere verspreiding van de subsidieaanvragen over het beheergebied gezorgd. Een klein gedeelte van het budget voor Utrecht-Oost is niet gebruikt en na vier maanden weer ter beschikking gesteld aan het westelijk deel van het beheergebied.

Samenwerken aan duurzaam agrarisch waterbeheer
De agrarische sector staat de komende jaren voor grote opgaven op het gebied van water en bodem. Klimaatverandering en bodemdaling vragen inspanningen voor voldoende schoon water en een duurzame bedrijfsvoering. Daarom is er in nauw overleg met de agrarische collectieven, LTO, NFO en waterschap Amstel Gooi en Vecht, een stimuleringsregeling opgesteld voor duurzaam agrarisch waterbeheer voor de periode 2018-2021.

Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met een watermakelaar uit uw gebied. Hij werkt nauw samen met het agrarische collectief, het waterschap en de subsidieaanvrager om zo tot de beste ideeën te komen. Voor contactgegevens, meer informatie en de volledige evaluatie kijkt u op: www.hdsr.nl/agrariers

Op donderdag 5 maart namen dertig boeren deel aan de bijeenkomst Boer(in) zoekt Toekomst. In Nijkerk kregen zij informatie over het Agroloket, begeleidingstraject Zicht op de Toekomst en de Agro Ondernemersscan. Het doel van de avond was laten zien welke handreikingen er zijn vanuit Landbouwnetwerk Salentein om keuzes voor de toekomst te maken. Een belangrijke boodschap aan de deelnemers van deze avond: ga niet lopen piekeren, maar vraag om hulp!

Agroloket
Het Agroloket is voor alle vragen over het agrarisch ondernemerschap. Paulien Keijzer van het Agroloket vertelde over de centrale rol en de belangrijke doorverwijs functie. Paulien heeft een groot netwerk en kan elke vraag koppelen aan de juiste persoon of instantie. De drempel is laag; bellen mag altijd, een mailtje sturen ook.

De Agro Ondernemersscan
Wat is nodig om te kunnen blijven ondernemen in de regio Foodvalley? Met deze vraag startte Steven van Westreenen (Westreenen Advies voor het buitengebied) over de Agro Ondernemersscan. De scan helpt ondernemers bij het in kaart brengen van kansen en de aanpak ervan. De Agro Ondernemersscan brengt op elf thema’s verbeteringen voor een bedrijf in kaart. Een team van verschillende experts kijkt mee. Na de scan weet je als ondernemer hoe je ervoor staat en waar kansen voor je bedrijf liggen.

Begeleidingstraject Zicht op de Toekomst
Ondernemersbegeleiding gaat over jou, je gezin en jouw bedrijf, vertelt projectleider Klaske Ypma. Hoe houd je als agrarisch ondernemer en boerenfamilie in deze roerige tijden grip op de toekomst van jouw bedrijf? Waar liggen kansen? In het traject Zicht op de Toekomst sta jij als ondernemer centraal, de uitkomst moet passen bij jou en je familie. Het traject start met een verkennend gesprek met Wim Korsten. Dit eerste gesprek is altijd gratis. Samen met Wim maak je de vraag helder en stel je een duidelijk doel. Na dit gesprek kan de boer zelf kiezen voor een agro-coach waarmee zes gesprekken worden gevoerd. Tijdens deze gesprekken, vaak met de hele familie, wordt concreet gemaakt waar het bedrijf staat, wat bij de ondernemer past en waar naartoe wordt gewerkt.
De familie Haalboom vertelt over hun ervaring met de ondernemersbegeleiding. Zij hadden vragen over overname. Hun coach Dorine Zwaan maakte alles bespreekbaar. Een coach stipt ook dingen aan waar je niet aan hebt gedacht of waar je niet gemakkelijk over praat. Verschil in inzicht tussen oudere en jongere generaties kan hierbij een rol spelen. Dorine Zwaan is aanwezig en vult aan dat het belangrijk is om je eigen plan te kennen, elkaar ruimte te geven zodat je allemaal steviger in je schoenen komt te staan en gezamenlijk een duidelijke stip op de horizon zet.

Toekomst voor de landbouw 
In de regio Foodvalley werken partijen binnen Landbouwnetwerk Salentein samen aan een goede toekomst voor de landbouw. Partners van het landbouwnetwerk organiseerden deze avond. Petra Aben (Rabobank) deelt aan het einde van de avond met de zaal dat het goed is om dit soort initiatieven, die ook echt kunnen leiden tot resultaat, te kennen. Gespreksleider Gerard van Santen (O-gen) vult aan dat de ondernemersbegeleiding, de gesprekken en de Agro Ondernemersscan mooie manieren zijn om stappen naar de toekomst te zetten.

Agroloket: op werkdagen bereikbaar op 033 2776390 (keuze 2) of agroloket@landbouwnetwerksalentein.nl

> Zicht op de Toekomst
> Agro Ondernemersscan
> www.landbouwnetwerksalentein.nl

Buitendijkse deel Hoornwerk aan de voet van de Grebbeberg

Het historische Hoornwerk aan de Grebbedijk in Rhenen wordt versterkt en opgehoogd. Hiermee wordt het achttiende-eeuwse militaire bouwwerk onderdeel van de moderne verdediging tegen het water. De provincie Utrecht vindt het belangrijk dat dit cultuurhistorische erfgoed wordt hersteld in het kader van de dijkverbetering en betaalt mee aan het project. Daarnaast komt er geld bij vanuit de Erfgoed Deal.

De Grebbedijk tussen Wageningen en Rhenen wordt de komende jaren versterkt. De dijkverbetering biedt een unieke kans om het Hoornwerk bij Rhenen in oude luister te herstellen. Gebiedsontwikkeling Grebbedijk bestaat uit de versterking van de Grebbedijk en maatregelen op het gebied van natuurontwikkeling, recreatie, ruimtelijke kwaliteit, verkeersveiligheid en duurzaamheid in de omgeving van de Grebbedijk.

Win-winsituatie

Gedeputeerde Hanke Bruins Slot is enthousiast over de ontwikkelingen: “Het project is een echte win-winsituatie. De Grebbedijk krijgt de benodigde versterking en het Hoornwerk wordt beter zichtbaar. De provincie draagt zo bij aan waterveiligheid en de leefbaarheid. Ook vind ik het belangrijk om de historische elementen in het landschap van onze provincie goed te bewaren. Zo houden we de historie levend en tastbaar.” Heemraad Patrick Gaynor: “Veilig wonen, werken en recreëren achter de dijk heeft voor het waterschap de prioriteit. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om ook over onze (technische) opgave heen te kijken. Dat het Hoornwerk een dubbele functie krijgt en onderdeel van de waterkering gaat uitmaken is een mooi resultaat van het gebiedsproces en een succes voor alle partners in de omgeving.”

Weer zichtbaar

De Grebbedijk is oorspronkelijk onderdeel van de Grebbelinie. Het Hoornwerk vormt daarin een belangrijke verdedigende schakel. Het buitenste deel van dit oude verdedigingswerk wordt twee meter opgehoogd, zodat het bestand is tegen hoogwater in de Nederrijn. Daarmee bereikt het Hoornwerk de hoogte die het had in 1785. Tegelijkertijd wordt het erfgoed door deze verhoging weer goed zichtbaar in het landschap en krijgt het een nieuwe functie. In plaats van militaire veiligheid dient het straks voor waterveiligheid. De provincie Utrecht, provincie Gelderland, gemeente Wageningen, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en Waterschap Vallei en Veluwe werken samen aan deze gebiedsontwikkeling.

Erfgoed Deal

Om de inpassing van het Hoornwerk binnen de versterking van de Grebbedijk te financieren, heeft de provincie Utrecht een beroep gedaan op de Erfgoed Deal. Dit is een samenwerking tussen overheden en maatschappelijke organisaties, voor het behoud en gebruik van erfgoed bij grote ruimtelijke opgaven. De aanvraag is ingediend mede namens Waterschap Vallei en Veluwe, Utrechts Landschap (eigenaar van het Hoornwerk) en de gemeente Rhenen. De provincie betaalt bijna vijfhonderdduizend euro mee aan het herstel vanuit het Fonds Erfgoedparels en het programma Mooie en veilige dijken. Vanuit de Erfgoed Deal wordt dit aangevuld met een vergelijkbaar bedrag, tot in totaal 900.000 euro. De provincie Utrecht maakt zich vanuit het programma ‘Mooie en veilige dijken’ sterk voor de kwaliteit van de omgeving, waaronder cultureel erfgoed.

Gebiedsontwikkeling Grebbedijk

De Grebbedijk beschermt 250.000 bewoners van de Gelderse Vallei tegen het water van de Nederrijn. De dijk beschermt een groot gebied met onder meer steden als Veenendaal en Amersfoort tegen een overstroming. De dijk wordt over 5,5 kilometer versterkt. Eind 2024 moet dit klaar zijn. De Grebbedijk ligt in de provincies Utrecht en Gelderland. De versterking van de Grebbedijk is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). In dit nationale programma voor veilige dijken werken de waterschappen en Rijkswaterstaat samen aan een waterveilig Nederland in 2050.

De bijeenkomst ‘Hoe werken we samen aan een vitaal agrarisch ondernemerschap in de regio Foodvalley?’ op donderdag 2 april gaat niet door vanwege de corona maatregelen.

Landbouwnetwerk Salentein en Boer aan het Roer wilden erfbetreders tijdens deze bijeenkomst informeren over initiatieven die het agrarische bedrijf verder kunnen helpen. Bijvoorbeeld over het begeleidingstraject Zicht op de Toekomst en het landbouwspoor Boer aan het Roer binnen de Regio Deal Foodvalley.

Naar verwachting zal de bijeenkomst worden doorgeschoven tot na de zomer. Op dit moment onderzoeken wij mogelijkheden om wel binnenkort een bijeenkomst in online vorm te organiseren. Wij informeren u zodra hier meer over bekend is.

Landbouwnetwerk Salentein werkt samen met partijen aan een toekomstbestendig, vitaal agrarisch ondernemerschap in de regio Foodvalley.

Meer informatie: www.landbouwnetwerksalentein.nl

Op 19 februari vond in Haarzuilens het LEADER-café over nieuwe functies op het platteland plaats. Na een kort welkom door Ruud van Bennekom, voorzitter van LEADER Utrecht-Oost, vertelde LEADER-coördinator Martijn Plomp kort dat LEADER veel meer is dan alleen subsidie. LEADER zet ook in op het inzetten van kennis en verzorgen van inspiratiesessies zoals deze avond.

Rick van Rijn opende de avond met zijn ervaringen bij de oprichting van zijn Geertje’s Hoeve, een nieuw bedrijf in een gebied dat door Natuurmonumenten in gebruik was genomen. Rick wilde geiten, dus de agrarische functie moest terug.

Antwoord op alle vragen

Na een korte introductie op de Nederlandse wet- en regelgeving, schakelden Helmer Wieringa en Maria van Boxtel van Land & Co snel over naar het belangrijkste doel van de avond: vragen van ondernemers beantwoorden. De 80 deelnemers schreven hun vragen op een A4 waarna deze allemaal en één voor één werden besproken en toegelicht. Hieronder een greep uit de vragen die deze avond voorbij kwamen.

Welke wetten zijn van belang voor het opstarten van een camping? Wie moet welke vergunning aanvragen als ik een foodtruck op mijn erf uitnodig? Mag ik een agrarische bedrijfswoning verhuren aan particulieren? Wanneer ben je niet meer agrarisch en wat mag dan wel? Hoe kan ik bewoning mogelijk maken in bestaande gebouwen? Mag je zomaar groenten en fruit verkopen vanaf je erf en als ik daarbij een theetuin wil, moet ik dan wat regelen? Voldoende vragen om de avond mee te vullen en voldoende antwoorden die weer andere vragen opriepen.

LEADER-festival: 9 maart 2020

Aan het eind van de avond attendeerde LEADER-coördinator Maike van der Maat de aanwezigen op het komende LEADER-festival op 9 maart. Ook riep zij op om, mocht je met een idee rondlopen, snel contact te zoeken met de LEADER coördinatoren: 15 november dit jaar is het laatste moment om een formele subsidieaanvraag in te dienen! Om ondernemers daarbij te helpen overweegt LEADER een traject te starten waarbij je in vier á vijf sessies toewerkt naar een plan. Mocht je interesse hebben, meld je dan bij LEADER-coördinator Maike van der Maat, maike@consultopmaat.nl.

Kijk voor meer info over LEADER op www.o-gen.nl/leader.

Gaat u hernieuwbare energie produceren? Dan kunt u gebruikmaken van de subsidie Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+). Deze regeling richt zich op bedrijven en (non-profit) instellingen. Er zijn zes categorieën: biomassa, geothermie, water, wind (land, meer en waterkering), wind op zee, en zon. Er is een nieuwe openstelling van 17 maart tot 2 april. Er is een budget van 4 miljard euro.

Kijk voor meer informatie en de voorwaarden op www.rvo.nl.

 

 

ENM

Het project Energieneutrale Melkveehouderij is afgerond. Dit project is gestart in de provincie Utrecht om te onderzoeken hoe een melkveehouderij energieneutraal kan ondernemen. De combinatie van elektriciteit besparen en duurzame energie opwekken is economisch interessant voor melkveehouders. Maar waar en hoe begin je als agrarisch ondernemer, welke investering levert het meeste op?

Duurzaam verdienmodel

Gedeputeerde Hanke Bruins Slot ontving op de boerderij van Robert en Willeke Peek in Wilnis het adviesrapport ‘Energieneutrale Melkveehouderij, leren van een traject’. Het rapport doet verslag van de ervaringen rondom het verlagen en verduurzamen van het energieverbruik op melkveehouderijbedrijven. ‘Mooi dat de mensen van de voorbeeldbedrijven bereid zijn geweest om hun nek uit te steken en dat we samen lessen kunnen trekken. Het is belangrijk dat de agrarische sector gaat verduurzamen, maar daarbij is het een voorwaarde om dat te baseren op een duurzaam verdienmodel.’

De onderzoeksperiode bracht een aantal duidelijke aandachtspunten naar voren. Energieverbruik verduurzamen begint met inzicht in het verbruik. In de melkveehouderij gaat het om het melken, het koelen, het reinigen, het verwarmen van het water voor de koeien en de verlichting. Door doordacht te besparen in al deze onderdelen van het bedrijfsproces, kan een melkveehouder zijn energieverbruik van gemiddeld 50 kWh voor 1000 kg melk, terugbrengen tot zo’n 26/27 kWh per 1000 kg melk. Een volledig duurzaam ingericht nieuw bedrijf verbruikt nog maar 20 kWh per 1000 kg melk. Besparingen kunnen de boer tot wel 5.000 euro per jaar opleveren.

Betere afstelling apparaten

Energiebesparing is goed mogelijk door betere afstelling van apparaten. En zeker ook bij nieuwe investeringen, in stallen of apparatuur. Dat vraagt om besluitvorming op basis van het totale kostenplaatje. Dus niet alleen uitgaand van de investeringskosten, maar ook rekenend met de kosten van het onderhoud en de energiekosten. Dat resulteert in maatregelen die aan het eind van de streep meer energie besparen en voordeliger zijn. De tweede invalshoek is de opwek van duurzame energie. Hoe kan een melkveehouder zo veel mogelijk op zijn eigen grond voorzien in zijn eigen energie? Zonnepanelen in combinatie met eventueel een kleine windmolen, zijn relatief eenvoudig te plaatsen en leveren een direct en aansprekend resultaat op. Het traject heeft laten zien dat energie besparen niet altijd eenvoudig is maar wel veel potentie heeft. In de melkveehouderij en in andere sectoren. Het ontlast ook ons overbelaste elektriciteitsnetwerk. Een thema dat meer aandacht verdient in de energietransitie.

Tips

Wilt u weten wat u kunt doen om elektriciteitsverbruik te verminderen of om zelf energie op te wekken? Samen met Utrecht-West onderzochten we wat er kan, wat er nodig is, wat het oplevert en wat het kost. Kijk voor handige factsheets en tips op www.lami.nl.

Het traject Energieneutrale Melkveehouderij maakte deel uit van de Agenda Vitaal Platteland van de provincie. De provincie Utrecht, Gebiedscoöperatie O-gen en Programmabureau Utrecht-West werken samen aan een krachtig en vitaal landelijk gebied. Waar iedereen nu, maar ook in de toekomst van kan genieten en waar ondernemers blijvend een gezond bedrijf kunnen runnen.


Fotobijschrift: Joris Hogenboom, voorzitter van de stuurgroep Energieneutrale Melkveehouderij overhandigt gedeputeerde Hanke Bruins Slot het rapport.